Multipl skleroz, kısaltılmış adıyla “MS”, genel olarak kabul gören teoriye göre bir bağışıklık sistemi hastalığıdır. Bozulan bağışıklık sistemi, merkezi sinir sistemi dahilinde olan beyin, omurilik ve optik sinirlere ataklar gerçekleştirerek, siniri koruyan dokuda ve daha sonra sinirin kendisinde tahribata yol açar.


MS belirtileri, hastalığın şiddetiyle paralel olarak değişebilir.

Bazı MS hastaları sadece el ve bacaklarda uyuşma gibi belirtiler yaşarken, hastalığın ağırlaştığı vakalarda kas fonksiyonlarında azalma veya duyu kaybı görülebilir. Hasta denge kaybı, görüş kaybı, uyuşma, karıncalanma, kol ve bacaklarda güçsüzlük hissedebilir.

Sık Görülen MS Belirtileri

Uyuşma ve Karıncalanma: Vücudun çeşitli bölgelerinde “iğne batması”na benzer hisler, uyuşma, kaşıntı, yanma hissi, bıçak gibi giren ağrılar ve şiddetli ağrılar MS belirtisi olabilir. MS hastalarının yarısı bu tip ağrılar yaşamaktadır.
Uyuşma, MS’i olanları doktora gitmeye zorlayacak kadar etkili olan ilk belirtiler arasında yer almaktadır. Karıncalanma ise daha çok kollarda, el ve ayak parmaklarında görülür.

MS’in diğer belirtileri gibi karıncalanma da tahrip olan sinirlerin vücudun diğer bölgelerine karışık sinyaller göndermesinden kaynaklanmaktadır.

Mesane Problemleri: Multipl skleroz hastalarının büyük çoğunluğu sık idrara çıkma, aniden sıkıştıran idrara çıkma isteği, geceleri sık sık idrara kalkma ve idrara çıktıktan hemen sonra tekrar idrara çıkma isteği ya da tam tersi idrar kesesi doluyken idrara gitme ihtiyacı hissetmemek gibi mesaneyi ilgilendiren sorunlar yaşamaktadır. Ayrıca başta kabızlık olmak üzere bağırsak hareketlerine bağlı sorunlar görülebilir.

Yürüme Güçlüğü: Bazı MS vakalarında kas kasılmaları ve kaslarda güç kaybına bağlı olarak yürüme güçlüğü yaşanabilir. Yürürken denge kaybı, ayakların uyuşması ve aşırı halsizlik MS belirtileri arasında sayılmaktadır.

Sinirler MS nedeniyle tahrip oldukça kasılmalar ve kaslarda güç kaybı artar. Nesneleri kavramak, taşımak zorlaşabilir.

Aşırı Yorgunluk: Özellikle akşamüzeri ortaya çıkan aşırı yorgunluk, bitkinlik hali MS belirtisi olabilir. Bu yorgunluk gün içinde yaptığınız işlerden, fiziksel aktivitenizden bağımsız olarak ortaya çıkabilir. MS’i bulunan bazı insanlar iyi bir akşam uykusundan sonra bile aşırı bitkin hissedebilir.


MS hastalığı olanların yaklaşık %80’i, süreleri kişiden kişiye göre değişen “aşırı yorgunluktan” şikayet etmektedir.

Bu yorgunluk, genellikle “daha önce yaşanılan hiç bir şeye benzemiyor” olarak tarif edilmektedir.

Kas Spazmları: Kas spazmları genellikle bacak kaslarını etkiler. MS hastalarının yaklaşık yarısında bu spazmlar MS’in erken belirtisi olarak yaşanmaktadır. İlerlemiş MS’i olanların önemli kısmı bu spazmları yaşamaktadır.

Cinsel Zorluklar: MS, erkeklerde ereksiyon problemlerine, kadınlarda ise vajinal kuruluk gibi sorunlara yol açabilir. Hem erkekler hem de kadınlar MS nedeniyle cinsel isteksizlik yaşayabilir.

Baş Dönmesi: Baş dönmesi daha çok, denge kaybı daha nadir olarak görülen MS belirtileri arasındadır.

Konuşma Güçlüğü: MS bazı durumlarda, kişinin konuşurken uzun süre duraklamasına ve ağız içinden konuşmasına neden olabilir. MS’in ilerleyen aşamalarında yutkunma güçlüğü görülebilir.

Düşünme Zorluğu: Multipl sklerozu olanların yarısı zaman zaman konsantrasyon eksikliği yaşadıklarını belirtmektedir.

Yavaşlayan düşünme yeteneği, dikkat eksikliği, bulanık hafıza MS belirtileri arasındadır.

Nadir olmakla birlikte bazı MS hastaları günlük rutin aktiviteleri yerine getiremeyecek kadar zihinsel sorunlar yaşamaktadır.

Ancak MS genellikle kişinin okuma ve okuduğunu anlama, konuşmaları takip edebilme kabiliyetini etkilemez.

Titreme: MS hastalarının yarısı gündelik hayatları sırasında zaman zaman kontrol edilemeyen titreme nöbetleri yaşamaktadır. Titreme hafif şiddette veya günlük aktiviteleri etkileyecek kadar şiddetli olabilir.

Görme Bozuklukları: Görme bozuklukları MS’in ilk belirtilerindendir. MS’e bağlı görme sorunları genellikle tek gözü etkiler. Görüş bulanıklaşabilir, görme alanının ortasında karaltı oluşabilir.

Ayrıca aniden yaşanan göz ağrıları ve görüş kayıpları MS belirtileri arasındadır. Hastalığın göz ve görme sorunlarına yol açması optik sinirlerde meydana gelen tahribattan ileri gelmektedir.

Erken Dönem MS Belirtileri

Yukarıdaki belirtiler MS hastalığının, hastalığın hangi aşamada olduğundan bağımsız olarak en yaygın görülen belirtilerdir.

Aşağıdaki belirtiler ise daha çok hastalığın ilk aşamalarında ortaya çıkan, hastalığın ilk sinyallerini veren belirtiler olarak kabul edilebilir.
•Bulanık veya çift görme
•Düşünme problemleri
•Koordinasyon eksikliği
•Uyuşma
•Denge kaybı
•Kol veya bacakta güç kaybı
•Karıncalanma
•Göz ağrıları

Kronik yorgunluk, bitkinlik MS’in bir diğer erken belirtisi olabilir. Fiziksel olarak yorucu bir aktivite yapmasanız, uykunuzu almış olsanız dahi kendinizi aşırı yorgun hissedebilirsiniz. Hatta sabah yataktan kalkar kalmaz üzerinize bir yorgunluk çökebilir.

Hastalığın bu ilk belirtileri ortaya çıktıktan bir kaç hafta veya ay sonra, kendi kendine ortadan kalkabilir. Ancak bu belirtileri yaşıyorsanız veya yaşadıysanız bir doktora gitmeniz önerilir.

MS Belirtileri İle İlgili Dikkat Edilmesi Gerekenler

MS hastalığının, özellikle erken dönem belirtileri diğer pek çok sağlık sorunu veya gündelik hayatta sık karşılaşılan problemlerle benzeştiği için kişi ilk anda bu belirtileri ciddiye almayabilir.

Ayrıca MS’in en yaygın olarak görülen türü olan “iyileşen ve tekrarlayan MS (relapsing remitting MS)” belirtileri zaman zaman görülüp, herhangi bir tedavi olmaksızın kendiliğinden kaybolabilir. Bu nedenle MS hastalığının teşhisi hücreleri koruyan dokuların zarar görmeye başlamasından yıllar sonra teşhis edilebilir.

İşte bu noktada, yukarıda listelenen MS belirtilerini yaşadığınızı düşünüyorsanız takip etmeniz gereken en güvenli yol vakit kaybetmeden bir doktor kontrolüne gitmektir. MS teşhisi ancak testler ve alanından uzman bir doktor tarafından konulabilir.

MS Teşhisi

MS teşhisi için tek bir yöntem veya test kullanılmaz. Hastalığın teşhisi için MS teşhisi ve tedavisinde uzmanlaşmış bir nörolog belirtileri incelemelidir.

Doktorunuz önce sağlık geçmişinizi inceler ve beyin ve omurilik fonksiyonlarını ölçen nörolojik testler isteyebilir. Test sonuçlarının incelenmesi esnasında doktorun tecrübesi ön plana çıkmaktadır.

Nörülojik testler dışında teşhise yardımcı olabilecek MR filmi, sinir yollarının tahrip olup olmadığını anlamaya yarayan elektrik testleri, beyin omurilik sıvısını ölçmeye yarayan testler, kan ve laboratuvar testleri istenebilir.

MS teşhisi için aşağıdaki noktalara dikkat edilir;
•Kişinin 20-50 yaş aralığında olması
•Belirtilerin beyin veya omurilikte bir hastalık olduğuna işaret etmesi
•MR filminde beynin 2 veya daha fazla bölgesinde lezyonlar görülmesi
•Hastanın en az 1 ay arayla 24 saatten uzun süren episodlar yaşamış olması

MS Belirtilerinin Özeti

En sık görülen erken MS belirtileri;
•Karıncalanma
•Uyuşma ve his kaybı
•Uzuvlarda güç kaybı
•Bulanık veya çift görme
•Daha az görülen MS belirtileri;
•Konuşma güçlüğü
•Aniden paralize olma
•Koordinasyon kaybı
•Bilgi işleme ve düşünme yeteneğinde zayıflama

 
 

 Sağlığınız veya refahınızla ilgili herhangi bir konuda lütfen önce uygun bir sağlık uzmanına danışın. Sitemizde yer alan makaleler tamamen bilgi amaçlı olup kesinlikle tedavi amaçlı kullanım için tavsiye edilmez, sitede yer alan bilgileri bir sağlık uzmanına danışmadan uygulamanız beklenmedik sonuçlar doğurabilir, saglik.com.tr sitesinde yer alan yorumlar, bilgilerden dolayı hiç bir şekilde sorumlu tutulamaz, sitede dolaşım yapan kullanıcılar bu uyarıyı kabul etmiş sayılırlar..